( 1 ) 1 - عبد الرحمن بن حجّاج از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است كه فرمود : ( در روز قيامت ) آخرين بنده‌اى كه فرمان آتش در مىيابد و به سوى دوزخ روانه مىگردد ، روى خود را به عقب بر مىگرداند ، پس خداوند ( به فرشتگان خود ) فرمان مىدهد كه او را باز گردانيد ، و سپس از او مىپرسد : بندهء من ! چرا چنين كردى ؟ ! بنده پاسخ مىدهد : پروردگارا ! چنين گمانى نسبت به تو نداشتم ! خداوند بزرگ از او مىپرسد : بندهء من ! در بارهء من چه گمان مىكردى ؟ ! مىگويد : گمان مىكردم كه از گناهم درگذرى و مرا در بهشت خود جاى دهى ! پس خداوند فرمايد : اى فرشتگان من ! به عزت و جلال و نعمتها و بلاها و والائى مقام سوگند كه اين بنده هيچ گاه در طول زندگى خود نسبت به من گمان خيرى نداشت ، و اگر ساعتى در تمام عمرش نسبت به من گمان خير داشت ، او را به آتش دوزخ هراسناك نمىكردم ، ( اينك ) از سخن دروغ درگذريد و او را وارد بهشت كنيد ؛ سپس امام صادق عليه السّلام فرمود : هيچ بنده‌اى نيست كه به خدا گمان خير داشته باشد ( به لطف الهى اميدوار باشد ) مگر آنكه خداوند همان گونه كه گمان كرده رفتار مىنمايد ، و اگر بنده‌اى به خدا گمان بد داشته باشد ( از لطف الهى نااميد باشد ) خداوند به همان گونه كه خيال مىكرده است ، با وى رفتار خواهد كرد ، و اين كلام خداى بزرگ است كه مىفرمايد ( در سورهء فصّلت ، آيهء 23 ) : « و اين ، همان گمانى است كه شما در بارهء پروردگار خويش داشتيد ، كه مايهء بدبختى و نابودى شما شد ، و در زمرهء زيانكاران درآمديد » .